“Portfoliomda nə olmalıdır?” Kursu yenicə bitirən demək olar hər developer bu sualı verir. Cavab gözlənildiyindən sadədir: az, amma real.
İşə götürənin vaxtı azdır. O, bir neçə layihəyə baxır və tez qərar verir. Ona on oxşar kurs layihəsi yox, bir neçə sübut lazımdır: sən problemi başa düşürsən, qura bilirsən və işi sona çatdırırsan.
Niyə say yox, sübut
Kursda hamı eyni tapşırığı edir: tapşırıq siyahısı, hava proqnozu, kalkulyator. Bunlar öyrənmək üçün əladır, amma portfolioda səni başqalarından fərqləndirmir. İşə götürən onlardan yüzlərlə görüb. O, sənin nəyi fərqli etdiyini axtarır.
Ona görə portfolioda üç layihə kifayətdir, amma hər biri fərqli bir şeyi sübut etməlidir.
1. Real istifadəçi üçün real problem
Kiçik olsa da olar: qohumunun mağazası üçün sifariş forması, məktəb üçün növbə sistemi, idman klubu üçün qeydiyyat. Əsas odur ki, onu real insanlar istifadə etsin.
Bu layihə göstərir ki, sən sadəcə kod yazmırsan: problemi başa düşürsən, istifadəçi ilə danışırsan və nəticə çıxarırsan. Təqdimatda yaz: kim istifadə etdi və nə dəyişdi.
2. Stack-ində dərinlik göstərən layihə
Bu layihə səthi yox, dərin bilik göstərməlidir: testlər, istifadəçi girişi və rollar, xətaların idarəsi, performans, serverə yerləşdirmə.
- Laravel developersənsə: növbələr (queue), keş, testlər, düzgün qurulmuş verilənlər bazası.
- Flutter developersənsə: vəziyyətin idarəsi, oflayn rejim, mağazaya buraxılış.
Bu layihəyə baxan texniki rəhbər görməlidir ki, sən “işləyir” ilə “düzgün işləyir” arasındakı fərqi bilirsən.
3. Komanda işi və ya açıq mənbə
Real işdə heç kim tək işləmir. Komanda ilə qurduğun layihə — hakaton, könüllü layihə və ya açıq mənbəli layihəyə töhfə — göstərir ki, başqasının kodunu oxuya, Git ilə işləyə, review-dan keçə və razılaşa bilirsən.
Hakatonlar bunun üçün əla imkandır: qısa müddətdə komanda, real tapşırıq və mentor rəyi.
Hər layihəni necə təqdim etməli
Layihənin özü qədər onun təqdimatı da vacibdir. Hər layihə üçün:
- Bir cümlə: hansı problemi həll edir.
- Canlı link və ya qısa video. Heç kim layihəni öz kompüterində qurmaq istəmir.
- Ekran şəkilləri.
- Sənin rolun. Komanda layihəsidirsə, nəyi məhz sən etmisən.
- Texniki qərarlar və səbəbləri. “Bunu seçdim, çünki…”
- Nə öyrəndin, nəyi indi fərqli edərdin. Bu, yetkinlik göstəricisidir.
GitHub gigiyenası
- Hər repozitoriyada aydın README: nədir, necə işə salınır, ekran şəkli.
- Mənalı commit mesajları: “fix” yox, “sifariş formasında boş telefon nömrəsi xətası düzəldildi”.
- Parollar, gizli açarlar və .env faylı heç vaxt repozitoriyaya düşməməlidir. Bunu görən işə götürən sənə serverə giriş verməz.
- Ən yaxşı üç layihəni profildə önə çıxar.
Nələri göstərməməli
- Kurs layihəsinin dəyişməmiş surəti.
- Yarımçıq, iki commit-lik repozitoriyalar.
- İşləməyən linklər. Bundan pis ilk təəssürat yoxdur.
Müsahibədə layihəni danışmaq
Layihəni texnologiya siyahısı ilə yox, hekayə ilə danış: vəziyyət nə idi, problem nə idi, hansı qərarı verdin və nəticə nə oldu. Ən güclü cümlə budur: “Bu qərarı verdim, çünki…” O, sənin düşündüyünü göstərir və süni intellekt dövründə ən dəyərli bacarıq da budur. Bu barədə “Süni intellekt kodu yazır. Bəs proqramçı nə edir?” yazısında ətraflı yazmışam.
Freelance düşünürsənsə, “Freelance-ə başlamaq” yazısından başla. Portfoliona kənardan baxış lazımdırsa, mentorluqda birlikdə gözdən keçirək: nə saxlanılsın, nə çıxarılsın, nə əlavə olunsun.
